PROJE UYGULAMA DESTEGI

Bakanlıklara Sağlanan Proje Uygulama Desteği Projelerin etkin biçimde gerçekleştirilmesini ve zamanında tamamlanıp teslim edilmesini hedefleyen Uygulama Desteği, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye Temsilciliği’nin ana faaliyetlerinden biri. Bu kapsamda UNDP’nın T.C. Bakanlıkları’na sağladığı temel hizmetler şunlar: Kurum Oluşturma ve Kapasite Geliştirme UNDP, uygulama desteği verdiği kurumlara, kalkınma projelerinin uygulanmasında ve teknik kapasitelerinin güçlendirilmesinde destek sağlıyor ve bu kurumlara ‘sürdürülebilir insani kalkınma’ ilkelerinin ve yöntemlerinin kazandırılmasında yardımcı oluyor. UNDP, ulusal mülkiyet ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde –özellikle finansman yönetimi, istihdam ve projelerin etkin biçimde gerçekleştirilmesi alanlarında– Bakanlıklara destek sağlıyor; bu alanlarda gerekli politika ve prosedürler benimsenmesi için eğitim veriyor. Bir kalkınma örgütü olarak “yaparak öğrenme” yaklaşımını benimseyen UNDP, uzun vadeli program yönetimi kapasitesi kurmak ve geliştirmek için bakanlıklara destek veriyor. UNDP bu desteğini, nihai olarak ulusal mülkiyete geçirilmesi hedeflenen projeler için gerçekleştiriyor. UNDP’nin oluşturacağı ulusal yönetim planına uygun olarak, proje hedeflerinin gerçekleştirilmesinden ve sürdürülebilirliklerinin sağlanmasından ise T.C. Hükümeti sorumlu. Destek Hizmetleri UNDP Türkiye Temsilciliği, Bakanlıkların gerçekleştireceği proje faaliyetlerini kolaylaştıran, bu projelerin etkin biçimde ve zamanında tamamlanmasını sağlayan destek hizmetlerinden ve kurum kapasitesi geliştirilmesinden de sorumlu. Destek hizmetleri şunları içeriyor: Şeffaf ve rekabetçi standartlara uygun personel istihdamı UNDP, cinsiyet ayrımı gözetmeden, şeffaf ve rekabetçi liyakat ilkesine dayalı Proje Personeli istihdam etme konusundaki uluslararası deneyimini Türkiye’de de uyguluyor. Şeffaflık, eşitlik ve rekabetçilik ilkeleri UNDP’nın yasal personel politikasının temel bileşenleridir. UNDP Türkiye, projelerin yönetim, uygulama, izleme ve değerlendirme aşamalarında işe alınacak yerel ve uluslararası uzmanların işe en uygun kişiler arasından seçilmesini sağlar. Yüksek nitelikli proje personeli seçimi stratejik hassasiyet gerektiren bir konudur; zira seçilecek uzmanlar projenin etkin verimli ve şeffaf biçimde yönetilmesinden ve koordine edilmesinden sorumlu olacak ve projenin izlenmesinde, değerlendirilmesinde, eleman istihdamında ve koordinasyonunda ilgili ortaklarla birlikte çalışacaktır. Uluslararası eğitim ve teknik yardımın hesaplı maliyetlerle gerçekleştirilmesi Küresel bir örgütlenmenin bir parçası olan UNDP Türkiye, proje personelini ve proje ortağı olan bakanlık görevlilerini eğitecek profesyonel, deneyimli ve uluslararası alanda başarılı olmuş uzmanlar tedarik etme olanağına sahip. Bu uzmanlar, kurumsal kapasite oluşturma ve güçlendirme hedefine yönelik olarak eğitim veriyorlar. UNDP Türkiye, projenin yararlanıcılarına ve onların personeline kaliteli bir eğitim verecek olan uzmanları sağlama konusunda bakanlıklara yardımcı oluyor ve araştırma çalışmalarına destek veriyor. Bu eğitim faaliyetleri, Proje Değerlendirme Raporları’nın “Teknik Yardım ve Personel Eğitimi” bölümünde ve diğer ilgili bölümlerde öngörüldüğü gibi, hesaplı maliyetlerle gerçekleştiriliyor. Personel istihdamında tasarruf sağlanması Türkiye’deki 50 yıllık deneyimi ile UNDP, proje uygulaması ve idari/operasyonel hizmetler alanında tecrübe sahibi güçlü bir profesyonel kadro kapasitesine sahip. Proje uygulama desteği yoluyla bu kapasite ve deneyim, projenin uygulanması için öngörülen personel sayısının azaltılmasında kullanılabilir. UNDP, personel tasarrufu ve iç kapasite kullanımı sağlayarak, proje kredisinin genel bütçesinde kayda değer indirimler elde ediyor. Satın alma kurallarına uyulmasının sağlanması UNDP, proje için gerekli satın almalarda (rekabetçilik, paranın yettiği en kaliteli malı alma, şeffaflık, dürüstlük verimlilik ve tasarruf gibi) sektör standardında tedarik prensiplerine uyulmasını gözetiyor. Kredinin şartlarına uyulmasını kontrol ediyor. Yaklaşık 50 yıldır Dünya Bankası, OPEC, IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu) ve Avrupa Komisyonu’nun ve daha birçok uluslararası finans kuruluşunun projelerini doğrudan uygulayan veya uygulanmasında bakanlıklara destek veren UNDP, bu kuruluşların dışardan finanse edilen projelerin uygulanmasında gerekli gördükleri “Satın Alma Kuralları ve Prosedürleri” konusunda bir uzman. Oldukça karmaşık olan ve T.C. Bakanlıklarının daha yeni aşina olmaya başladıkları bu kurallarda ve uygulama standartlarında yapılacak hatalar büyük sorunlara yol açabilir. Uluslararası bir örgütlenme olan UNDP, yurtdışından finanse edilen projelerin en kritik noktalarından biri olan bu alanda destek sağlıyor ve anlaşma uyarınca tüm sorumluluğu üstleniyor. Böylece, gerek Hazine’nin, gerek yurtdışından gelen denetleme şirketlerinin yürüttüğü yıl sonu hesap kapama ve denetleme sürecinin hatasız ve kolayca tamamlanması sağlanıyor. Mali yönetim ve raporlama paketi ve yerel mevzuattan kaynaklanan bürokratik engelleri aşılması Uluslararası finans kuruluşlarının projelerini doğrudan uygulayan UNDP, bu kuruluşların dışarıdan finanse edilen projelerin uygulanmasında gerekli gördükleri “Mali Yönetim ve Raporlama Kuralları ve Prosedürleri” konusunda da uzman. Proje uygulamasında mali yönetimi destekleme faaliyeti, yıllık çalışma planı ve bütçenin uygun formatta hazırlanması, kredi çekme başvurusunun hazırlanması ve sunulması, çalışma planına uyulup uyulmadığını değerlendiren yıllık ilerleme raporlarının hazırlanması ve nakit akışının yıllık çalışma planı ve bütçesine uygun olarak gerçekleşmesinin kontrol edilmesi, bütçede revizyon gerekiyorsa bunun kararlaştırılması, denetçilere sunulacak yıllık finans raporlarının hazırlanması, projenin zamanında tamamlanması için mali verimliliğin kontrol edilmesi gibi tüm mali çalışmaları içeriyor. Uygulama destek hizmetleri ayrıca, yerel mevzuattan ve bürokrasiden kaynaklanan uyuşmazlık ve zorlukların giderilmesi için de çalışıyor. Türkiye’de dışarıdan finanse edilen proje kredilerinin kullanılmasında uygulanan mevzuat, proje uygulama kuruluşlarının işlerini zorlaştırıyor. Şöyle ki: Maliye Bakanlığı yılın ilk üç ayında tahsisat yapmaz. Bu nedenle, yılın ilk üç ayı için planlanmış olan faaliyetler ve harcamalar durur ve proje faaliyetleri yavaşlar. Proje danışmanlarına ücretleri ödenemez. Özellikle eğer proje tarımsal bir alanda yürütülüyorsa, yılın ilk üç ayında para tahsis edilmediği için ilkbahar ekimleri yapılamaz ve ekim mevsimi kaçırılmış olur ve sonuçta bazı tarımsal faaliyetler bir yıl gecikmeyle yapılır. Bir proje için ayrılmış olan yıllık tahsisatın kullanılması, Maliye Bakanlığı’nın ve muhasebe bürosunun bürokratik formaliteleri yüzünden uzun zaman alır. Bu ise, projenin toplam süresi içinde planlanmış olan faaliyetlerin ve harcamaların yavaşlamasına yol açar. Yine yerel mevzuat yüzünden, kısa-süreli teknik danışman ve proje personelinin işe alınmasında ve ücretlerinin ödenmesinde büyük güçlükler yaşanır ve proje faaliyetleri zamanında tamamlanamaz. Bütün bu güçlükler, yurtdışından gelen kredi kaynaklarından yeterince yararlanılmamasına yol açar, üstelik projenin tamamlanma tarihi ileriye atılacağından krediler için ayrıca gecikme faizi ödenmek zorunda kalınır. Her iki durumda da kaynaklar boşa harcanmış olur. UNDP, kural ve prosedürlere uygun raporlama standartlarının uygulanmasında ve raporların hazırlanmasında bakanlıklara stratejik destek de sağlıyor ve anlaşma gereğince tüm sorumluluğu üstleniyor. UNDP’nın uygulama destek hizmetleri kapsamında hazırladığı raporlardan bazıları şunlar: Yıllık ilerleme raporları, 6 aylık raporlar, nakit akışı raporları, mali yönetim tedbirlerinin verimliliği ile ilgili raporlar ve nakit akışı yönetimi. BİR PROJE ÖRNEĞİ Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı için Sivas-Erzincan Kalkınma Projesi’ne (SEKP) Uygulama Desteği Bu projenin amacı, yerel kalkınmada geleneksel uygulamalardan uzaklaşarak daha yalın ve daha etkin idari yöntemler benimsenmesi doğrultusunda Hükümetin başlattığı reformlara paralel olarak Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’na (TKİB) reform uygulamalarında destek sağlamaktır. UNDP’nın TKİB’na sağladığı destek, bir Proje Yönetim Birimi’nin kurulması, satın alma faaliyetlerinin izlenmesi, yerel ve uluslararası teknik yardım sağlanması, kapasite kurma faaliyetleri için ihale açılması, ödemelerin yönetimi ve mali yönetim gibi çalışmaları içerir. Bir uluslararası kalkınma örgütü olarak UNDP, desteğini kapasite geliştirme ve ulusal mülkiyeti destekleme ilke ve hedefleri doğrultusunda sürdürür. Daha fazla bilgi için: http://www.undp.org.tr/ProjectImplementationSupport.asp