Birleşmiş Milletler (BM), Türkiye Cumhuriyeti İçleri Bakanlığı ve Kadın Adayları Destekleme ve Eğitme Derneği (KA-DER) ile birlikte yürüttüğü “Kadınların ve Kız Çocuklarının Haklarının Korunması” ortak programını 7 Mart 2006’da Ankara’da başlattı. Program, toplantıda, BM Kalkınma Programı (UNDP) Başkanı Kemal Derviş, İçişleri Müsteşarı Şahabettin Harput ve BM Türkiye Daimi Temsilcisi Jakob Simonsen tarafından tanıtıldı. İki yıl sürecek bu program, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ortadan kaldırılması, ulusal ve yerel düzeyde eşitliğin sağlanmasına uygun ortam hazırlanması, yerel yönetimlerin ve sivil toplum kuruluşlarının kapasite gelişimi, kadın ve kız çocuklarının ihtiyaçlarına yönelik yerel hizmet modellerinin oluşturulması ve nihayet, halkın kadın ve kız çocuklarının hakları konusunda bilinçlendirilmesini amaçlıyor.

Türkiye’de faaliyet gösteren BM Kuruluşları, İsviçre, İsveç, İngiltere, Danimarka, Norveç ve Kanada hükümetleri ve özel sektör kuruluşlarından finansal destek alan programın hedef kitlesini, ulusal düzeydeki karar alıcılar, pilot bölgeler olarak seçilen İzmir, Kars, Nevşehir, Şanlıurfa, Trabzon ve Van’daki yerel karar alıcılar ve bu kentlerdeki sivil toplum kuruluşları ile halk oluşturuyor. Bu kentleri BM, katılımcı, eşgüdümlü ve sektörlerarası işbirliğine öncelik veren bir yaklaşımın benimsenmesi ile hizmetlerin nasıl çeşitlendirilebileceğini, kaynakların nasıl çoğaltılabileceğini ve kadınların ve kız çocuklarının yaşamlarının nasıl iyileştirilebileceğini göstermek üzere seçti.

BM Ortak Programı bir yandan kadınlar ve kız çocukları için müdahale yöntemleri geliştirirken, diğer yandan da hizmet sunumundan sorumlu kurumların kapasite gelişimini hedefliyor. En savunmasız gruplar da dahil olmak üzere, kadın ve kız çocuklarının ihtiyaçlarını ortaya koyuyor ve tüm tarafların katılımı ile hazırlanacak bir planlama süreci sonucunda öncelikli faaliyetleri belirliyor. Öncelikli alanlar ise eğitim, istihdam, üreme sağlığı, kadına karşı şiddet, insan ticareti, sığınmacılar, mülteciler ve yerinden olmuşlar arasından bölgesel ihtiyaçlara göre seçilecek. Bu seçim yapıldıktan sonra, ortaklar beş yıllık bir Yerel Eylem Planı hazırlamak için birlikte çalışacaklar. Ortak Programın son bölümünde ise, bu programın diğer illere de yaygınlaştırılmasını sağlamak üzere bir model geliştirilecek ve altı pilot ilden, önceden taraflarca belirlenen ölçütlere göre, ‘Önce Kadınlar Sertifikası’nı almaya hak kazananlara sertifikaları sunulacak.

Kemal Derviş'in Dünya Kadınlar Günü Açıklaması

Ortak programın Dünya Kadınlar Günü’nden bir gün önce halka duyurulması ve açılışı Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Başkanı Kemal Derviş’in gerçekleştirmesi aslında hiç de tesadüfi değildi. Son yirmi senedir insani gelişme kavramının üzerinde önemle duran UNDP, bu kavramı, insanların durumlarını sadece ekonomik olarak değil, her anlamda güçlendirecek bir misyon olarak görüyor. Dünyada en yoksul durumda olan bir milyar nüfusun beşte üçünün kadınlar ve kız çocuklarından oluştuğu günümüzde, toplumda cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi, doğal olarak kalkınma alanında da hayati öneme sahip.

Kemal Dervis programın tanıtım toplantısında, bu seneki Uluslararası Dünya Kadınlar Günü’nün teması seçilen “Karar Alma Sürecinde Kadınların Yeri” konusuna da değindi. Dünyanın çeşitli ülkelerinde halen görev yapmakta olan kadın hükümet ya da devlet başkanlarını örnek gösteren Derviş, “Daha önceki yıllarda da kadınların karar alma süreçlerinde yer aldığını gördük. Ancak, şimdiki durum derinliklerden gelen sağlam bir temel üzerine oturduğu için farklı. Dünyadaki örneklerde de görüldüğü üzere, artık kadınların eşit ve lider olarak kabul gördükleri ulusal ve uluslararası düzeylerde güç dengelerinde bir değişime şahit olabileceğimizi düşünüyorum,” dedi.

Derviş, UNDP’nin Kongo, Yemen, Pakistan, Gürcistan ve Honduras gibi, kadınların karar alma sürecine katılımının sağlanamadığı veya çok az sağlandığı ülkelerde yaptığı örnek çalışmalar sonucunda kadın seçmenlerin sayısının dikkate değer ölçüde arttığını, cinsiyet eşitliği kavramının devlet politikalarına girdiğini ve halkın bu konuda bilinçlendirildiğini, ayrıca UNDP’nin ülke içinde ve sınırlar ötesinde yer alan kadınların siyasete katılımının güçlendirilmesine ilişkin bilgi değişimi ve bilgiye erişim projeleri yürüttüğünü belirtti.

UNDP Başkanı, bütün bu uğraşlara ve başarılara rağmen, toplumda cinsiyet eşitliğine ve kadınların güçlendirilmesine yönelik ilerlemelerin şaşırtıcı şekilde hala çok gerilerde olduğunu da söyleyerek, okula gitmeyen ya da gidemeyen 130 milyon çocuğun yüzde yetmişini kız çocuklarının oluşturmasını çok üzücü bir gerçek olarak değerlendirdi. Dünyada okuma-yazma bilmeyen 960 milyon insanın üçte ikisini kadınların oluşturduğunu söyleyen Derviş, bu durumun onların siyasi süreçlere katılımını önemli ölçüde engellediğini; öyle ki bazı istisnalar dışında, dünya çapında kadınların parlamentolarda sadece yüzde onaltı oranında temsil edildiğini aktardı.

Dervis’in bu konudaki, “Kadınların siyasete eşit düzeyde katılımı olmazsa bütün toplum bundan zarar görecektir. Kadın-erkek eşitliğine sadece olması gereken bir hedef olarak değil, insani gelişmeyi hızlandırma yolunda ispat edilmiş bir gerçek olarak bakmak lazım. Suya ve enerji kaynaklarına eşit düzeyde erişimden tutun da, HIV/AIDS ile mücadele, barış ortamının tesis edilmesine kadar bütün konularda kadınların seslerini duyurabildikleri tüm ortamlarda bulunmaları gerekir ki, onlar da böylece kendi geleceklerini kendileri tayin edebilsinler,” sözleri ise UNDP’nin kadınların kapasitelerinin arttırılmasındaki kararlılığını bir kez daha yineliyor.

Daha ayrıntılı bilgi için: http://www.undp.org.tr/statement_kemal_dervis.asp