BM ortakları, bu yeni girişimle Afrika uluslarının iklim değişimi ile baş etmelerine yardımcı olacak somut adımlar attı.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), UNEP Yönetim Konseyi’nin Nairobi’de gerçekleştirilen 24üncü oturumunda, “Yoksulluk ve Çevre Fonu” ortaklığını ilan ederek, yoksullukla mücadeleyi çevre korumacılığı ile birleştiren yolda güçlü bir işbirliğini başlattılar.

Birleşmiş Milletler reformunun eyleme geçirildiği ilk somut örneklerden biri olan bu fon, gelişmekte olan ülkelerin yoksulluğu azaltma ve kalkınma politikalarını, sağlam bir çevre yönetimi planı ile bütünleştirmelerine yardımcı olmak için kuruldu. Girişim, BM’nin tüm dünyada, özellikle Afrika ve Asya ülkelerinde, çevre korumacılığı çalışmalarının yaygınlaştırılmasında temel bir rol oynayacak.

Nairobi toplantısında konuşan UNDP Başkanı Kemal Derviş, “Yoksulluğu ortadan kaldırmak ve doğal çevreyi korumak birbirinden ayrılmaz hedeflerdir. Dolayısıyla, tüm Birleşmiş Milletler camiası çevre sorunları üzerine odaklanmak zorundadır”, dedi.

UNEP Direktörü Achim Steiner ise, “Bu ortaklığın ilanı ile, UNEP ve UNDP’nin, sadece Birleşmiş Milletler reformu kavramı için değil, aynı zamanda eyleme-dönük somut adımlarla üye devletlerimizin desteklenmesi için birlikte çalışma kararlılığının net bir mesajını vermiş oluyoruz”, dedi.

Bu iki BM örgütü arasında güçlendirilen ilişki, geniş bir dizi konuda pratik uygulamaları beraberinde getirecek. Örneğin, ‘UNDP-UNEP İklim Ortaklığı’ işbirliği altında, önümüzdeki aylar içinde, yoksul ülkelerin ‘Kyoto Protokolu Temiz Kalkınma Mekanizması’ (TKM) doğrultusunda yol almalarını kolaylaştıracak yeni bir proje ile, Afrika’nın beş ülkesinde doğal çevrenin geleceğine ilişkin kararlar alınmasında daha fazla sorumluluk üstlenmeleri sağlanacak. TKM, kalkınmış (sanayileşmiş) ülkelerin, az gelişmiş ülkelerdeki sera gazı salınımını azaltan projelere mali destek sağlayarak, kendileri için ayrılmış bulunan sera gazı salınım kotasına kredi aktaran piyasa-bazlı bir sistem.

İspanya ve İsveç hükümetleri tarafından desteklenen yeni TKM projesi, önümüzdeki aylarda Kenya, Mozambik, Tanzanya, Zambiya ve henüz belirlenmemiş bir diğer Afrika ülkesinde uygulamaya konacak. Başlangıçta sınırlı bir kapsamda uygulanacak olan proje, gelecekte birçok başka ülke ve bölgeyi kapsayacak bir potansiyele sahip.

İklim değişikliği alanında daha fazla işbirliğine ihtiyaç olduğu gerçeği, ‘İklim Değişikliği Konusunda Yapılan Hükümetler-arası Panel (IPCC)’den sonra daha net biçimde ortaya çıkmış oldu. Panelin değerlendirmesine göre, atmosferde, okyanuslarda, buzullarda ve buzul başlıklarında kaydedilen değişimler dünyanın ısındığını tartışmaya yer vermeyecek biçimde ortaya seriyor.

Kemal Derviş, “IPCC raporu gösteriyor ki, iklim değişikliği apaçık bilimsel bir gerçektir. Sorun sadece çocuklarımızın geleceğini korumak da değil, zira doğa unsurlarına en çok maruz kalan ve doğal çevreye en dolaysız şekilde bağımlı olan yoksullar için gelecek şimdiden gelmiştir bile”, dedi.

“Gelişmekte olan ülkelere doğal çevrelerini korumak ve iklim değişimine adapte olmak için yardım etmezsek, onlara --kelimenin tam anlamıyla-- ‘kendi başınızın çaresine bakın’ demiş oluruz.”

UNEP Başkanı Achim Steiner ise, “Temiz Kalkınma Mekanizması (TKM) temiz ve yeşil enerji teknolojileri geliştirmek için milyarlarca dolarlık yatırımlar gerçekleştiriyor. Bu yatırımlarda aslan payı halen hızla gelişmekte olan ülkelere gidiyor. Diğer gelişmekte olan ülkelerin de bu yatırımlardan adil bir pay almaları gerekir, ki bu yeni girişimimizin temel amacı budur”, dedi.

‘İklim Ortaklığı’ ve ‘Yoksulluk ve Çevre Fonu’, güçlendirilmiş UNDP-UNEP işbirliği şemsiyesi altındaki çalışmaları tamamlayıcı nitelikteki girişimler. ‘Yoksulluk ve Çevre Fonu’, çevre yönetiminin iyileştirilmesini ve çevreye daha çok yatırım yapılmasını amaçlıyor. ‘İklim Ortaklığı’ ise, kalkınmakta olan ülkelerin iklim değişimi ile baş edebilmek için daha fazla kapasite geliştirmelerine yardımcı olmak için çalışıyor.